Cân chống cháy nổ – Nguyên lý, tiêu chuẩn và kinh nghiệm lựa chọn

Cân chống cháy nổ (Explosion Proof Scale) là giải pháp không thể thiếu trong các nhà máy có nguy cơ cháy nổ cao như hóa chất, sơn, dược phẩm, thực phẩm hoặc gas. Tuy nhiên, không ít người vẫn còn mơ hồ về nguyên lý, tiêu chuẩn và cách lựa chọn đúng loại cân cho khu vực nguy hiểm. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn.

Cân chống cháy nổ là gì?

Đây là loại cân được thiết kế để hoạt động an toàn trong môi trường có hơi khí, bụi dễ cháy nổ. Toàn bộ thiết bị – từ loadcell, hộp nối, dây tín hiệu đến bộ hiển thị – đều được chế tạo đặc biệt để không tạo ra tia lửa điện, nhiệt hoặc ma sát vượt ngưỡng an toàn.

Nguyên lý hoạt động

Cân chống cháy nổ vẫn hoạt động như cân điện tử thông thường, nhưng phần điện tử được bảo vệ bởi các cơ chế sau:

• Vỏ bảo vệ chống cháy nổ (Explosion-proof enclosure): chịu áp suất, ngăn tia lửa thoát ra ngoài khi có sự cố.
• Mạch an toàn nội tại (Intrinsic Safety – IS): giới hạn năng lượng điện, đảm bảo không đủ để tạo tia lửa hoặc nhiệt.
• Dây tín hiệu chống nhiễu và nối đất chuẩn kỹ thuật, giúp duy trì an toàn và ổn định tín hiệu trong môi trường nhiều thiết bị điện.

Tiêu chuẩn quốc tế về cân chống cháy nổ

Các thiết bị cân loại này thường được chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc tế như:

• ATEX (Châu Âu) – quy định thiết bị dùng trong môi trường dễ cháy nổ.
• IECEx (Quốc tế) – chứng nhận tương đương, được công nhận tại nhiều quốc gia.
• FM / UL (Bắc Mỹ) – chứng nhận cho các thiết bị điện công nghiệp an toàn phòng nổ.

Mỗi tiêu chuẩn sẽ quy định rõ vùng nguy hiểm (Zone 0, Zone 1, Zone 2) hoặc loại khí/bụi mà thiết bị được phép sử dụng.

Kinh nghiệm chọn cân chống cháy nổ cho nhà máy

Khi chọn mua hoặc lắp đặt cân trong khu vực nguy hiểm, kỹ thuật viên cần lưu ý:

• Xác định rõ vùng nguy hiểm (Zone 0, 1 hoặc 2) để chọn đúng cấp bảo vệ.
• Chọn loadcell có chứng nhận ATEX hoặc IECEx đồng bộ với bộ hiển thị.
• Ưu tiên hệ thống dùng mạch an toàn nội tại (Intrinsic Safe Barrier) kết nối tín hiệu ra.
• Tránh lắp đặt gần thiết bị phát nhiệt, động cơ hoặc nguồn điện áp cao.
• Đảm bảo hệ thống nối đất đúng kỹ thuật để giảm nguy cơ phóng điện tĩnh.

Ứng dụng thực tế

Cân chống cháy nổ thường được sử dụng trong:

• Nhà máy sản xuất dung môi, sơn, hóa chất, gas
• Phân xưởng chiết rót dung dịch có hơi dễ cháy
• Kho bảo quản dược phẩm, thực phẩm có cồn hoặc dung môi
• Khu vực cân đóng bao trong dây chuyền tự động

Kết luận

Một hệ thống cân chống cháy nổ không chỉ là giải pháp an toàn mà còn là yêu cầu bắt buộc trong nhiều ngành công nghiệp. Việc hiểu rõ tiêu chuẩn, cấu trúc và lựa chọn đúng model phù hợp giúp nhà máy vận hành ổn định, tránh rủi ro và đạt chứng nhận an toàn quốc tế.

Liên hệ tư vấn kỹ thuật & báo giá

Công ty TNHH Quốc Hùng – Đại diện chính thức Minebea Intec Việt Nam

Địa chỉ: 86/56 Phổ Quang, P. Tân Sơn Hòa, TP. HCM

Zalo/Phone: 076 888 2367 – Mr. Trần Văn Vĩ

Website: minebea-intecvn.com.vn

Email: vanvi@minebea-intecvn.vn